Tvrđava je najveći prosperitet imala krajem 16. i početkom 17. vijeka, u periodu Osmanskog carstva, tokom kojeg je izgubila svoju pograničnu ulogu sa vojnom posadom koja je kontrolisala dolinu rijeke Bosne, navodi arheolog Aleksandar Jašarević.
Regionalni muzej u Doboju završio je arheološka istraživanja dobojske Tvrđave na lokalitetu ekonomskog objekta, na kojem su pronađeni brojni predmeti koji datiraju od kraja 14. do 18. vijeka, navodi arheolog Aleksandar Jašarević.
On napominje da su iskopavanja na lokalitetu ekonomskog objekta ukazala na svu kompleksnost Tvrđave.
"Na malom prostoru pronašli smo pet do šest faza pregradnje. Bio je to otvoreni, pa zatvoreni prostor sa ekonomskom ili vojnom namjenom", pojašnjava Jašarević za Srnu.
On je razočaran što nisu pronađeni nalazi iz ranije srednjovjekovne prošlosti, iz 12. i 13. vijeka, koji su, ako ih je i bilo, uništeni.
Na osnovu pronađenih iskopina, Jašarević ocjenjuje da je Tvrđava najveći prosperitet imala krajem 16. i početkom 17. vijeka, u periodu Osmanskog carstva, tokom kojeg je izgubila svoju pograničnu ulogu sa vojnom posadom koja je kontrolisala dolinu rijeke Bosne.
On navodi da su iz tog perioda dominantna keramika i životinjske kosti. Pronađeno je par primjeraka luksuzne turske keramike iz Male Azije, tu su bronzani svijećnjaci, osmanski srebrni novac - akča, kao i neke karakteristične poljoprivredne i zanatske alatke - makaze, kožarski nož i sjekira za potrebe vojne posade.
Iz perioda do 16. vijeka pronađene su strelice, dijelovi pločastog srednjovijekovnog oklopa kao i dijelovi keramike.
Jašarević kaže da je dokumentacija o nalazima dostavljena Republičkom zavodu za kulturno-istorijsko i prirodno nasljeđa, nakon čega slijedi proces konzervacije.
Turistička ponuda Tvrđave bogatija je tako za još jedan reprezentativan objekat koji se može rekonstruisati bez velikih ulaganja.
Jašarević navodi da iz arheološke perspektive Tvrđava nije toliko velika, jer je čitav Donji grad neupotrebljiv s obzirom na to da je rađena nivelacija.
"Prostora za istraživanje ima još na lokalitetu Gornji grad uz sjeverni bedem, koji se može brzo istražiti", kaže Jašarević i ocjenjuje da nema smisla nastaviti iskopavanja dok se ne izvrši konzervacija postojećih nalaza.
Arheološka istraživanja na dobojskoj Tvrđavi počela su tokom marta.
Naseljavanja na prostoru Tvrđave datiraju iz 14. vijeka pa do 1850. godine kada, nakon pohoda princa Eugena Savojskog na Sarajevo, biva renovirana, adaptirana i počinje da poprima sadašnji izgled.
