Da je ekonomija u Republici Srpskoj u velikoj mjeri zavisna od politike, najbolje se vidi u periodima kriza, naročito onih izazvanih političkim odlukama i potezima koji za sobom povlače i pravnu nesigurnost. Posljednja politička dešavanja, prvenstveno vezana za nepoštovanje odluka visokog predstavnika Kristijana Šmita, dodatno su produbila ekonomsku nesigurnost u Srpskoj.
Odluka predsjednika Republike Srpske Milorada Dodika da ignoriše Šmitove odluke rezultirala je prvostepenom presudom kojom je Dodik osuđen na godinu dana zatvora i zabranu obavljanja političke funkcije u narednih šest godina. Takva situacija, pored očigledne političke napetosti, stvorila je i izrazitu pravnu nesigurnost, što ne ide u prilog ekonomskom razvoju niti poslovnom povjerenju investitora.
Politička neslaganja koja dovode u pitanje saradnju sa Njemačkom predstavljaju poseban rizik za ekonomiju Republike Srpske, budući da Njemačka spada među najvažnije ekonomske partnere Srpske. Prema podacima Zavoda za statistiku Republike Srpske, robna razmjena s Njemačkom od 2019. do 2023. godine pokazuje stabilan rast:
- 2019.: Izvoz u Njemačku iznosio je 331,79 miliona KM, uvoz iz Njemačke 451,22 miliona KM
- 2020.: Izvoz 351,19 miliona KM, uvoz 432,15 miliona KM
- 2021.: Izvoz 463,03 miliona KM, uvoz 509,99 miliona KM
- 2022.: Izvoz 615,32 miliona KM, uvoz 582,67 miliona KM
- 2023.: Izvoz 585,98 miliona KM, uvoz 663,64 miliona KM
Ekonomska lokomotiva Evrope je kontinuirano među zemljama s kojima Srpska ima najveću trgovinsku razmjenu – prema podacima za januar 2025., Njemačka se nalazi na četvrtom mjestu po obimu razmjene. Osim toga, Njemačka je i među najznačajnijim stranim investitorima u Srpskoj, čime se često hvale i same Srpske vlasti.
Međutim, ukoliko dođe do novih njemačkih sankcija usmjerenih prema rukovodstvu Republike Srpske – prvenstveno predsjedniku Dodiku, premijeru Radovanu Viškoviću i predsjedniku NSRS Nenadu Stevandiću – šteta bi mogla biti veoma ozbiljna. Dosadašnje iskustvo pokazuje da sankcije nisu bezazlene, budući da je Njemačka već ranije obustavljala višemilionske projekte zbog političkih nesuglasica.
Vladajuće strukture u Srpskoj nastoje umanjiti ozbiljnost takvih prijetnji, ali ekonomski podaci jasno pokazuju koliko bi svaki ozbiljniji sukob s Njemačkom mogao ugroziti ekonomiju Srpske, prvenstveno kroz smanjenje investicija i trgovinske razmjene.
Kako politička nestabilnost ne bi dovela do još većih ekonomskih posljedica, Republika Srpska mora pronaći balans između očuvanja sopstvenog političkog stava i potrebe za stabilnim i predvidivim poslovnim okruženjem. U suprotnom, posljedice bi mogle biti daleko ozbiljnije i dugoročnije nego što se trenutno pretpostavlja, piše Klix.
Čitaoci reporteri
Podjelite sa ostalim našim čitaocima ono što svakodnevno vidite, sa čime se susrećete, vaše utiske sa putovanja, neobične sutuacije kojima ste prisustvovali i zabilježili ih svojim foto-aparatom tokom ljetovanja, zimovanja, izleta... Pišite nam na našu email adresu:
Trenutno stanje na graničnim prelazima donosi Auto-moto savez Republike Srpske
Stanje na graničnim prelazima možete pratiti UŽIVO i putem aplikacije za Android Auto-moto saveza Republike Srpske!
