Manje učenika, više nastavnika: Pregled osnovnog obrazovanja na početku školske 2025/2026. godine

Na početku školske 2025/2026. godine osnovno obrazovanje u Republici Srpskoj obuhvatalo je 81.439 učenika, raspoređenih u 192 osnovne škole koje rade u ukupno 647 školskih objekata. U odnosu na početak prethodne školske godine, 2024/2025, ukupan broj učenika manji je za 1,1 odsto, što potvrđuje nastavak dugogodišnjeg trenda smanjenja broja đaka u osnovnom obrazovanju.

Struktura učenika po razredima

Veći dio učenika i dalje pohađa niže razrede osnovne škole.

• Niže razrede (I–V) pohađa 55,2 odsto učenika,

• dok je u višim razredima (VI–IX) 44,8 odsto učenika.

Ovakav odnos ukazuje na to da se pad broja učenika u narednim godinama može dodatno odraziti na više razrede, a kasnije i na srednjoškolski sistem.

Redovno i specijalno osnovno obrazovanje

Od ukupnog broja učenika:

• 81.014 učenika pohađa redovnu osnovnu školu,

• dok 425 učenika pohađa osnovne škole za djecu sa smetnjama u razvoju.

Istovremeno, inkluzivni obrazovni model i dalje ima značajnu ulogu. U redovne osnovne škole uključena su 2.244 učenika sa smetnjama u razvoju, koji nastavu pohađaju uz prilagođene obrazovne programe.

U školama za djecu sa smetnjama u razvoju:

• dvije trećine učenika nastavu pohađa po nivoima obrazovanja,

• dok jedna trećina učenika nastavu pohađa po razredima (I–IX).

Ovi podaci ukazuju na različite obrazovne pristupe u zavisnosti od potreba učenika i stepena podrške koja im je potrebna.

Učenje stranih jezika

Strani jezici ostaju važan segment osnovnog obrazovanja.

• Engleski jezik je obavezan od trećeg razreda,

• dok se drugi strani jezik uči od šestog razreda.

Najzastupljeniji drugi strani jezik je njemački, koji uči 72,3 odsto učenika. Pored engleskog i njemačkog, u osnovnim školama izučavaju se i ruski, francuski i italijanski jezik, iako u znatno manjem obimu.

Završetak osnovnog obrazovanja

U periodu od 26. septembra 2024. do 25. septembra 2025. godine osnovnu školu završio je 9.461 učenik.

• Redovnu osnovnu školu završilo je 9.425 učenika,

• dok je školu za djecu sa smetnjama u razvoju završilo 36 učenika.

Ovi brojevi su direktno povezani sa ukupnim smanjenjem broja učenika u sistemu osnovnog obrazovanja.

Nastavni kadar: blagi rast broja zaposlenih

Za razliku od broja učenika, broj nastavnika bilježi blagi rast. Na početku školske 2025/2026. godine u osnovnim školama bilo je zaposleno 7.900 nastavnika, što je 0,7 odsto više nego na početku prethodne školske godine.

Kada se broj zaposlenih prikaže u ekvivalentu pune zaposlenosti, u osnovnim školama je angažovano 7.256,1 nastavnika, što pruža realniju sliku opterećenja i organizacije nastave.

Dugoročni izazovi sistema

Smanjenje broja učenika, uz istovremeni rast broja nastavnika, postavlja pred obrazovni sistem niz izazova – od racionalizacije mreže škola i školskih objekata, do planiranja kadrova i nastavnih programa. Podaci sa početka školske 2025/2026. godine jasno ukazuju da će demografski trendovi i u narednim godinama imati snažan uticaj na osnovno obrazovanje.

***

Pratite nas na našoj Facebook i Instagram stranici i X nalogu.